Veel hulpverleners hebben afgelopen zaterdagavond gevochten voor het behoud van onze St. Urbanuskerk. Het zat niet altijd mee, maar het is ze gelukt de historische waarde van het gebouw en de alles bepalende toren te sparen. Als Bovenkerkers en Amstelveners zijn we hen heel veel dank verschuldigd. Als geloofsgemeenschap hebben we ongelooflijk veel respect voor dat zware werk. Het is dan ook onbegrijpelijk hoe sommige omstanders verbaal of fysiek agressief zijn naar hulpverleners. Dat is onacceptabel en maakt hun klus onnodig extra zwaar.

Eline van den Haak heeft dat schitterend verwoord door een toevallige ontmoeting met een brandweerman op Facebook te zetten. Daar sluiten we ons als parochie helemaal bij aan. Vandaar dat we haar brief onverkort plaatsen.


Ik werk in een slijterij, rond het middaguur krijg ik een man in mijn winkel. De man is op zoek naar een drankje en een cadeau om iemand anders te bedanken. Deze meneer straalt iets van onrust uit, dat kan. Iemand kan op een dag niet lekker in zijn vel zitten.

De meneer vertelt bij het afrekenen dat hij zometeen lekker een borreltje gaat nemen, even tot rust komen. Dat komt vaker voor, ik wens de man een fijne avond toe en zeg tegen hem dat ik hoop dat hij de rust en ontspanning kan vinden die hij zoekt. Iedereen verdient een ontspannen, fijne avond. “Ja,” zegt de man, “heb ik wel verdiend na de brand van gisteren”. De brand van gisteren? “Ja, heb je vast wel gehoord op het nieuws, die kerk in Amstelveen”. Ik zeg: ‘Ja meneer, ik heb de vlammen uit het dak zien komen vanuit mijn slaapkamerraam. Ik woon twee straten verderop. Geboren en getogen Bovenkerkse”. Deze meneer was een van de brandweermannen uit een Amstelveense korps. Deze meneer heeft met zijn voeten in het vuur gestaan.

In het gesprek wat hierna volgde heeft hij mij veel verteld over hoe zijn avond vergaan is. De melding van de brand kwam relatief laat waardoor het blussen laat op gang kwam. Na de melding is het korps met grote spoed naar de locatie gegaan om daar het vuur te lijf te gaan. Ze hebben netjes een plattegrond meegekregen om de punten te vinden van waar het water gepompt kon worden om te blussen. Meneer heeft mij foto’s laten zien. Op de plek van de ene pomp was bestrating gelegd. Op de andere plek was een groen perkje naast een haag geplant. 30 cm aan aarde en een grasmat. Waarom het lang duurde voordat er geblust werd? Deze heren hebben met een schep het aarde weg moeten scheppen om water op te kunnen pompen. En de menigte in paniek maar schreeuwen en commentaar maken. 
Natuurlijk, het aanzicht geeft paniek, er komen emoties bij vrij, je ziet de historie van Bovenkerk in vlammen opgaan. Maar deze heren hebben het hoofd (ondanks de hitte van de brand) koel weten te houden. 
De meneer die ik sprak heeft ook nog een kort gesprek gehad met een buurtbewoner. De brandweerman is gebeten door een pitbull die -volgens de eigenaar (die weigerde aan de kant te gaan) – ‘onrustig werd van de chaos en de brand’. Een hulpverlener is gebeten door een hond terwijl hij er alles aan deed om een rijksmonument zo goed als hij kon te bewaren.

Er circuleren allemaal filmpjes over het internet over de brand, de rookwolken en een onwijs mooi filmpje waarin de klokken luiden van de grote toren terwijl erachter de brand geblust wordt. De brandweerman had het zichtbaar moeite met het vertellen over dat moment, ik kreeg kippenvel bij zijn woorden.

Hij wist mij te vertellen dat de brandweer er alles aan gedaan heeft om de grote toren te bewaken voor de brand, dat alle muren nog staan, het kerkhof onaangetast is gebleven en dat voornamelijk het dakgewelf het zwaar heeft gehad. En ze hebben rekening gehouden met de ornamenten die er op de grote toren te zien zijn, dat moest en zou bewaard blijven. En toch ondervond deze hulpverlener zoveel weerstand van de omstanders. Er wordt nu zelfs een officieel onderzoek ingesteld naar de oorzaak van het trage opgang komen van de bluswerkzaamheden.

Deze meneer en zijn collega’s hebben ervoor gezorgd dat de grote toren nog recht overeind staat. Deze meneer heeft in het vuur en de chaos er over nagedacht dat er ornamenten op de toren zitten die bewaard moeten blijven, waar een historische waarde aanzit. Deze meneer heeft met zijn collega’s zich kapot gewerkt om waterpunten te vinden om het woekerende vuur te bestrijden. Deze meneer heeft een stuk historie een kans gegeven herbouwd te kunnen worden. En deze meneer is tegengewerkt. Deze meneer heeft alleen maar onbegrip te horen gekregen tijdens zijn werk. Of het niet sneller kon. Waarom er zo laat begonnen is met blussen.

Deze meneer en zijn collega’s hebben een onwijs zware nacht gehad, ze zijn tot na 2 uur bezig geweest (ondanks de ‘brand meester’ om half twaalf). Ze hebben er alles voor gedaan om dit rijksmonument te redden voor zover het kon. En wat ontvangt hij? Onbegrip.

Ik weet helaas de naam niet van deze man, maar voor mij staat deze man voor iedereen die in de hulpverlening werkt. Ik heb hem, namens iedereen die jarenlang met zo veel hart en ziel aan de restauratie van deze kerk heeft gewerkt, bedankt voor de inzet die hij samen met zijn collega’s geleverd heeft. Zij hebben ervoor gezorgd dat de grote toren nog staat, dat de muren nog overeind staan. Dat de St. Urbanuskerk een kans heeft om -wederom- gerestaureerd te kunnen worden. Dat er een rijksmonument kan blijven bestaan. En wat ontvangen zij? Tegenwerking en onbegrip. Ongelofelijk.

Mijn dank. Aan alle hulpverleners. Ik ben geen actief gelovige meer, maar ik geloof wel in steun en saamhorigheid.

Eline van den Haak