OVERWEGING zondag 18 april 2021 door pastor Jan Adolfs

Lezingen: Handelingen 3,13-15.17-19; Lucas 24,35-48

Vooraf: Ongetwijfeld zult u gemerkt hebben dat er iets aan de hand is.
Er staan achter mij geen cantores van Voces Volantes, die vandaag de zang zouden verzorgen.
Na de repetities deze week bleek een van de cantores positief op corona getest te zijn.
Om problemen te voorkomen is het besluit genomen om vandaag niet te zingen.
Gelukkig is Vincent Kuin bereid gevonden om mij vandaag bij het zingen van Nederlandstalige liederen te begeleiden. Hij is hiervoor vijf kwartier op de fiets uit Haarlem-Noord naar het Noorddamcentrum gekomen.
Met veel dank aan Vincent en ook aan Ingrid Verbruggen, die de bijlage met teksten van de liederen heeft verzorgd.
Reactie: applaus van de aanwezigen.

OVERWEGING:
Mag ik u iets vragen?
Kijkt u eens naar de voorplaat van uw liturgieboekje.
Dit kan toch helemaal niet in deze coronacrisis: Jezus, die door een van zijn leerlingen met de blote hand wordt aangeraakt op zijn lichaam. Dit is vandaag toch een verkeerde keuze en kunnen we niet beter maar vast naar huis gaan!
Blijft u toch nog maar zitten en laten wij ons uitgedaagd voelen om het evangelie van vandaag nog eens nader te bekijken. Coronaregels: handen desinfecteren, jas meenemen, anderhalve meter afstand houden en niet meezingen, daar dienen wij ons aan te houden om besmetting te voorkomen.

Maar als wij nu eens het verhaal van zojuist op een andere manier benaderen, en dan bedoel ik: figuurlijk.
Want wanneer laten wij ons door ‘wie, wat en hoe?’ aanraken en daardoor misschien laten besmetten met een boodschap, die meer dan de moeite waard kan zijn om onze geestelijke gezondheid te bewaren en te voeden?

Denkt u eens met mij mee.
Zoals u ondertussen wel zult weten: ik ben een verwoed lezer en zeker in deze coronatijd.
Daarom volg ik ook graag de vele televisie-uitzendingen, waarin boekbesprekingen worden gehouden.
Ik denk dan bijvoorbeeld aan de familie Chabot: vader Bart en zijn zonen Sebastiaan, Maurits en Splinter.
En gisterenavond nog Paul de Leeuw met het favoriete boek uit zijn jeugd ‘Alleen op de wereld’.
Hun aanrader is altijd: ‘Dit moet je gelezen hebben!’

Daarom heb ik vandaag ook dit boek meegenomen (laten zien)*: het boek achter de film ‘The Two Popes’. Dit boek is een levensbeschrijving van -de paus met pensioen- Benedictus de Zestiende en de huidige paus Franciscus. Het gebeurt bijzonder weinig in de geschiedenis, dat een paus zelf de keuze maakt om af te treden zoals Benedictus heeft gedaan en dat er dus op dit moment twee pausen in leven zijn.
De vraag is dan natuurlijk: hoe wordt hier tegenaan gekeken en hoe beleven deze twee pausen dit zelf?
Het boek doet hiervan een uitgebreid verslag. De ons bekende Leo Fijen leidt het boek in met een heel genuanceerd voorwoord, dat uitdaagt om te gaan lezen. De 319 bladzijden (!) hebben mij aangeraakt, of anders gezegd: geraakt!
Wel wil ik elke lezer dringend adviseren het hele boek te lezen en niet halverwege af te haken, al zal het niet in een keer uitgelezen kunnen worden. Dit voorkomt dat de boodschap vanuit de levens van beide pausen niet verstaan en begrepen kan worden.
Benedictus de Zestiende (Joseph Ratzinger) is eergisteren 94 jaar geworden en paus Franciscus (Jorge Bergoglio) wordt in december 84 jaar.
Benedictus is van geboorte een Duitser en Franciscus is geboren in Buenos Aires, Argentinië, dus Zuid-Amerika.
Tussen haakjes nog even dit: de ouders van paus Franciscus komen uit Piemonte in Noord-Italië. Is het toeval, of ben ik wat ondeugend door te vermelden dat mijn overgrootvader van moeders’ kant Giovanni Antonioli ook uit Piemonte kwam!
Gelukkig ben ik nooit en zal ik nooit paus worden: ik ben geen kardinaal en al boven de 80 jaar, en dus niet bevoegd om te stemmen in het conclaaf waar een paus gekozen wordt!

Weer terug naar waar het om gaat. Benedictus was een professor en groot theoloog, en dat heb ik geweten in mijn theologiestudie: zijn boeken waren bijna niet om door te komen!
Met zijn leer en dan vooral over dogma’s heb ik nog de grootste moeite om te kunnen begrijpen en aan te nemen: ik zal daarin zeker niet de enige zijn! Als paus heeft hij veel kritiek moeten incasseren over zijn omgaan met de problematiek rondom het seksuele misbruik door priesters, bisschoppen, kardinalen en religieuzen.
Het ging hem dan vaak meer om de instandhouding van een positief beeld van de kerk, dan om het leed en verdriet van de slachtoffers.
Een gedachte kan zijn: is alle kritiek, de verandering van een tijdsbeeld voor wat betreft normen en waarden en daarbij voegend ook zijn afnemende gezondheid, de uiteindelijke reden geweest om zonder overleg zijn aftreden aan te kondigen en ook te activeren? Lees er maar over!
En dan paus Franciscus: wat kunnen wij in het kort over hem hier zeggen? Hij is over het algemeen zeer gezien en ‘in’.
Zijn gedrag, zijn uitstraling en ook zijn uitspraken over bepaalde onderwerpen en hete hangijzers worden, op enkele uitzonderingen na, bijzonder geprezen.
Maar Franciscus heeft ook nog een andere geschiedenis: zijn rol in de relatie tussen de kerk en de politiek in Argentinië heeft ook veel vragen opgeroepen.
Peron en Videla als voormalige presidenten wisten hem af en toe best als handlanger te vinden, en de zogenoemde ‘dwaze moeders’ waren nou niet altijd positief over hem gestemd als bisschop en kardinaal in zijn reacties rondom de verdwijning van hun mannen en zonen.
Gelukkig verbeterde dit later.

Nogmaals gezegd: als u aan het lezen slaat van dit boek: lees het van a tot z, want dit zijn wij aan beide pausen verplicht.
Hoewel duidelijk anders van karakter, verstaan van geloof in Jezus’ woorden en daden: zij hebben veel respect voor elkaar en komen en kwamen tot elkaar door middel van vergeving.
Helaas doet de media ons dit wel eens anders vermoeden!
Beide pausen durven het woord zonde en vergeving (bekering zegt het evangelie ons vandaag) zelfs in hun mond te nemen.
Ik ben door het lezen van dit boek geraakt en aangeraakt, zegt u maar besmet!
Want wie ben ik in mijn doen en laten: mijn geloof noem ik nog altijd graag een werkwoord, want je bent er nooit mee klaar, hoe oud je misschien al bent.

En toen ben ik gisterenavond iets gaan doen, nadat mijn overweging al in mijn gedachten en hoofd zat.
Door de corona heb ik mijn zussen al meer dan een jaar niet gezien: vorig jaar 2 februari op Maria Lichtmis voor het laatst, toen mijn oudste zus en zwager 60 jaar waren getrouwd.
Natuurlijk bellen wij elkaar wel, de een meer dan de ander, maar het versloft helaas vaak.
Voor wat de parochianen betreft word ik wel ‘bij de wekker’ gehouden door een aantal pastorale activiteiten, zoals vieringen, uitvaarten, crematies, artikelen in bepaalde bladen en afgesproken of spontane ontmoetingen.

Ik heb de telefoon gepakt en heb mijn zussen één voor één gebeld. Natuurlijk zitten zij alle vier in een andere situatie en zij zullen mij vergeven als ik wat in details treed om wat meer concreet te worden in deze overweging.
Een zus heeft een man die lichamelijk zeer beperkt is geraakt door zijn gezondheid en zij wonen nog apart, een ander verblijft in een zorgcentrum na een zware operatie en is zonder partner; zij heeft de vraag: waar ga ik straks wonen?
Weer een ander heeft haar man moeten overbrengen naar een verpleeghuis en dat zal blijvend zijn.
Mijn jongste zus is pas 65 jaar geworden, moet om haar gezondheid denken en heeft een beroep dat geen thuiswerk kan inhouden. Er zijn gelukkig kinderen, maar ja, die hebben ook hun eigen leven.
We hebben lang aan de telefoon gezeten, veel ervaringen over en weer uitgewisseld en na een emotioneel ‘doei ’ afscheid genomen.
Deze groet is mij nog bijgebleven: een zus, die 12 1/2 jaar jonger is, sloot af met: ‘Dag, broertje van me’. Over ‘aanraken’ gesproken.

Het zijn in alle bescheidenheid natuurlijk persoonlijke ervaringen van mij, maar misschien heeft u hier ‘iets’ aan om ook geraakt en aangeraakt te worden. Is de voorplaat van ons liturgieboekje dus toch van betekenis geweest!

De apostel Petrus legde in de eerste lezing van vandaag getuigenis af van zijn vaak tastend en twijfelend, maar wel blijvend geloof in Jezus.
Hij was door hem geraakt en aangeraakt en daar mogen wij als christenen door de coronacrisis heen een toekomst in zien.

Daarom met Jezus’ woorden: Vrede zij u en ons.
Laten wij dit straks, op afstand, elkaar ook mogen wensen.
Amen

“De twee pausen” ; Anthony McCarten 2021 uitgeverij Ark Media, Heerenveen € 24,99