Door Margaret Kappers
Korte overweging en gedicht naar aanleiding van Johannes 20, 19-31
.

Ken jij mij? Wie ben ik dan? Weet jij mij beter dan ik? Levensvragen, die voorbijkomen in de evangelielezing van vandaag en het gesprek tussen Tomas en de herrezen Jezus. En het lijkt erop dat Tomas er slecht vanaf komt, wat een mislukkeling! Notabene een apostel van Jezus en dan zo’n ongeloof!! Het is zelfs een Nederlands spreekwoord geworden: “Wat ben jij een ongelovige Tomas”. Eigenlijk is het niet zo raar, na wat er is gebeurd.

Toen Jezus door de soldaten werd gearresteerd, waren ze nergens te vinden. Tomas liep als een haas naar de rotsen en verborg zich daar, maar wat zouden u en ik zelf hebben gedaan? Is het zo gek, dat Tomas er niet op vertrouwt dat Jezus werkelijk terugkeert, ondanks alles?  Zijn zelfvertrouwen is niet zo groot, hij is verward en in paniek, alles waarin hij geloofde en vertrouwde was weg, zijn vriend en leermeester was dood en zijn zoektocht was op niets uitgelopen.

Op geen enkele manier wordt er afkeurend of veroordelend over Tomas gesproken, we lezen: “Een van de twaalf, Tomas….”. Hij valt er niet buiten door zijn vragen, maar hoort erbij; ze zijn een eenheid, waarbij er niet één gemist kan worden. Het verhaal van Tomas krijgt op deze manier een andere betekenis en dan gaat het over geloven. In hoeverre heeft geloven te maken met vertrouwen? Zijn het niet bijna woorden die hetzelfde betekenen? Kun je wel geloven, zonder vertrouwen?

Volgens het woordenboek komt als betekenis van geloven naar voren: ‘vast vertrouwen in iemand of iets’. Tomas neemt niet klakkeloos iets aan en is kritisch betrokken, en daarin komt hij dichtbij onze moderne geloofsbeleving. Hoe compleet is onze geloofsgetuigenis? Geven wij ruimte aan tegengeluid en is er ruimte om elkaar kritisch te bevragen en om ons geloof op waarde te onderzoeken? Het zijn uiteindelijk zijn vragen en zijn twijfel, die Tomas tot belijdenis brengen.

En twijfel is niet vreemd!! Waar alles draait om geloven, daar kan het haast niet anders of er wordt ook getwijfeld.

Laat er ruimte zijn voor twijfel, in ons leven, hier in de kerk, zonder afwijzing of veroordeling. Geloven en twijfel horen bij elkaar. Twijfel is wat ons er toe brengt om te onderzoeken, af te wegen, alles op een rij te zetten. Luisteren naar mensen die een andere mening hebben, of totaal anders denken over geloven. Tomas is zo iemand die onderzoek doet en steeds zegt “Ja maar”…

De vragen die Tomas stelt, hebben een diepere achtergrond. Eigenlijk zegt hij: Stappen we niet te gemakkelijk over Goede Vrijdag heen met z’n allen? Onze twijfel slaat meestal toe, als er dingen in ons leven gebeuren waardoor ‘het plaatje’ niet meer klopt. Een crisis dus, klein of juist groot, zoals we nu ervaren met de Coronacrisis.

De twijfel of God echt niets kan doen, nu de wereld in brand staat, in deze Coronacrisis waarin we ons bevinden. Kan ik nog wel geloven? Waarom gebeurt dit? Wij zijn net als Tomas, ook in paniek, verward, het vertrouwde is weg. Tomas legt de vinger op de zere plek, op “de gewonde plekken” van het leven die wij allemaal met ons meedragen, niemand uitgezonderd – en velen van ons zijn nu “gewond” door verlies, eenzaamheid. En zo werkt het ook, als we ons gebroken voelen. Pas als we met eigen ogen kunnen zien dat uit onze “gewonde plekken” iets nieuws kan ontstaan, kunnen we misschien geloven.

Twijfel kan een keerpunt worden in ons leven, waarin we dingen loslaten. Misschien zijn onze “vastgeroeste” gewoontes en ideeën wel een blokkade om ons sterker te maken. Laat de kring van Jezus’ leerlingen, zijn kerk, deze gemeente, juist een plek zijn waar mensen voelen en merken dat er ruimte is voor onze twijfel.

Zoeken en begrijpen, en dit toepassen in ons dagelijkse leven. Dat betekent ook, dat we Jezus kunnen vinden in alle mensen die op ons pad komen. Onszelf terugvinden en verbinden met onze naasten, zorg geven aan elkaar. Misschien heeft ons geloof ook wonden opgelopen en durven we eerlijk te zijn over de vraag waar je anderen mee hebt verwond, bedoeld of onbedoeld. Als je iets niet kunt zien, wil dat niet zeggen dat het er niet is en zo krijgt het verhaal van de ongelovige Tomas een andere betekenis. Net zoals ons leven een heel andere betekenis zal krijgen.

Gedicht “Geloof in jezelf”

Geloof in jezelf,
In de kracht die je hebt
De kracht, die jou door het leven leidt
Door goed en door slechte tijden.

Geloof in de verborgen kwaliteiten
Die iedereen bezit en die je
De juiste weg zullen wijzen.

Geloof in de morgen en wat die dag
Je zal brengen en probeer alles
Van de zonnige kant te bekijken.
Want met een positieve kijk
Op het leven, is er geen grens
Aan jouw mogelijkheden.