Op 15 september heeft Leo Fijen voor alle vrijwilligers een lezing gehouden over de toekomst van de kerk. Leo put zijn inzichten uit de 40-50 parochies die hij elk jaar bezoekt en de ontmoetingen met kerkelijke leiders als bisschoppen, abten, boekenschrijvers, etc.. Leo ziet de toekomst van de kerk vervat in 10 praktische punten:

  1. Stop met klagen
    Klagen heeft geen zin, het stoot belangstellenden af, legt een grauwsluier over de gemeenschap en ontneemt de lokale kerk het geloof in een nieuwe toekomst.
  2. Blijf als gemeenschap geloven in de toekomst en blijf elkaar opzoeken
    Wat er van boven af ook aan plannen wordt bedacht, elke gemeenschap kan bij elkaar blijven komen: in huiselijke kring, in een buurtcentrum of in een ruimte die gedeeld wordt met andere christenen. Samenkomen om te bidden en het geloof te verdiepen: dat zorgt ervoor dat de band tussen geloof, dorp, buurt en leven blijft bestaan. Blijf elkaar door de week opzoeken om met die groepjes op zondag de eucharistie te vieren waar die ook plaatsvindt. Die lokale verbondenheid hoeft de eucharistie niet uit te sluiten. En de eucharistie blijft het hart van ons geloof.
  3. Doe de deuren van de kerk open en wees als kerk aanwezig in de lokale samenleving
    Te veel kerken zijn naar binnen gekeerd en hebben geen boodschap meer aan het leven buiten de kerk. De meeste vrijwilligers zijn actief in werkgroepen die vooral met de zondagse viering te maken hebben. Hoe belangrijk die ook is, die eucharistie betekent niets wanneer we Christus niet present stellen in de lokale samenleving.
  4. Laat in de liturgie het leven van alledag meeklinken
    God die met mensen optrekt gaat ook over ieder van ons. En veel mensen die vaak op zondag in de kerk komen, hebben niet de indruk dat die viering God met hun leven verbindt.
  5. Gebruik de scharniermomenten van het leven
    De meeste mensen komen nog maar heel af en toe in de kerk. En als dat het geval is, gebeurt dat bij begin en einde van het leven en rond jubilea. Daar hebben we als kerk zo veel te bieden en doen we dat te weinig. Vooral bij avondwake en uitvaart hebben we een verhaal dat niemand anders in huis heeft. Juist daar liggen kansen om buitenstaanders in het hart te raken. Die kansen worden te weinig benut en komen meer en meer in handen van commerciƫle begeleiders.
  6. Doorbreek de sprakeloosheid
    Als we niet alles in het werk stellen om mensen woorden te leren voor hun geloofsbeleving, zal het geloof nog meer verdampen. Dit kan niet vaak genoeg gezegd worden. En ieder kan dit ter hand nemen: in werk-groepen, middels het parochieblad, op informatieavonden van de lokale kerk, door samenwerking met andere christenen.
  7. Zoek de samenwerking met andere christenen
    We hebben niet meer de luxe het zelf te kunnen oplossen. Bij presentie in de lokale samenleving, op scharniermomenten van dorp, wijk of buurt en bij eigentijdse geloofscursussen worden we sterker en rijker als we samenwerken.
  8. Organiseer meer evenementen
    In deze tijd leven mensen van het ene naar het andere evenement. Ook een organisatie als de lokale kerk ontkomt niet aan dit ritme. Evenementen duren maar even en hebben effecten voor de langere termijn: meer gemeenschapszin en verdieping van het geloof. Denk aan kloosterweek-end, vastenproject, bedevaart en korendag.
  9. Relativeer de afwezigheid van jongeren en wees blij met ouderen die er wel zijn
    Alle instituten hebben het moeilijk met jongeren, de kerk dus ook. Laten we daar niet ingewikkeld over doen en er ontspannen mee omgaan.

En zorg dat jongeren die er nog wel zijn concrete taken krijgen. Bij projecten als eerste communie en vormsel moet het heel gewoon zijn dat ouders meedoen met hun kinderen. Anders wordt catechese alleen voor kinderen gegeven die er thuis niet over kunnen praten. Daarnaast is het goed om ouderen te koesteren. Te vaak wordt gezegd dat we een kerk van ouderen zijn, alsof ze een probleem zijn en te veel van het goede zijn. Wees blij met die ouderen, ze kunnen een brug vormen naar hun kinderen en kleinkinderen die bijna nooit meer in de kerk komen.

  1. Communiceer meer dan ooit en vertrouw op de Heilige Geest
    In deze tijd van sociale media, ook bij ouderen, verschijnen parochiebladen nog maar tien keer per jaar. Zorg ervoor dat in de 42 weken zonder parochieblad mensen voortdurend worden bijgepraat. Want dat geeft mensen het gevoel dat ze ergens bij horen, via weekbrief, op Facebook en met lief en leedberichten in de mail. Dat is de horizontale lijn die mensen met de kerk verbindt. De andere lijn is het vertrouwen in de Heilige Geest. Als wij ons best doen op deze tien punten heeft de Heilige Geest het wat makkelijker om ons nabij te zijn.