Overweging door Margaret Kappers op zondag 11 april 2021

Geloven doe je in de kerk, zeker weten doe je erbuiten… Eerst zien, dan geloven…  Wat ben jij een Ongelovige Thomas!!… Ik geloof je op je blauwe ogen!! U kent ze vast wel, deze uitdrukkingen die ik hier voorlees. Soms gebruiken we ze nog in onze hedendaagse taal. Het woord “geloven” in de betekenis van: “Ik geloof er niks van”.

Vandaag horen we in het evangelie het verhaal van Thomas, die ongelovig zou zijn. Achter gesloten deuren en dichte luiken zitten de leerlingen van Jezus bijeen. Bang, in de war en niet wetend wat te doen, bleven ze bij elkaar, want in de 3 jaar dat ze met Jezus optrokken waren ze toch een eenheid geworden en zochten ze troost bij elkaar en spraken over Jezus en de herinneringen aan Hem. Zonder het te beseffen, hielden ze op die manier Jezus ‘levend’ en dat was nu juist wat de tegenstanders van Jezus niet wilden. Zij wilden, dat Jezus doodgezwegen werd en zijn invloed tijdens zijn leven niet meer zou werken. En dan hebben ze ineens die bijzondere ervaring en was Jezus plotseling in hun midden, levensecht!!! Hij zei: “Shalom, vrede’, en voegde eraan toe: “Ga verder in mijn Geest, ga verder met mijn werk.” Hiermee gaf Jezus aan, dat de leerlingen vrede konden hebben met Zijn dood, steun konden vinden in hun gezamenlijke herinneringen en de draad van het leven weer op moesten pakken, bezield door zijn Geest. Allemaal, behalve Thomas, die was die zondag niet bij de groep; hij heeft kennelijk meer tijd nodig en had zich even buiten de groep geplaatst en miste de ervaring van de anderen. Ook Thomas had de deur “op slot”, hoewel op een andere wijze. Toen de andere leerlingen hem vertelden dat ze Jezus gezien hadden, trapte die nuchtere Thomas daar niet in, en gelijk heeft hij.

Hij weet dat Jezus gestorven is, dat heeft hij met eigen ogen gezien. Hij is een nuchtere kerel, een realist, iemand die eerst wil zien, voordat hij iets wil geloven. In het evangelieverhaal valt op, dat de andere apostelen hem zijn kritische houding gunnen en hem niet meteen uit de groep gooien. Hij mag zichzelf blijven en hij krijgt de tijd om tot geloof te komen en tenslotte moet hij zich wel gewonnen geven, als ook hij die bijzondere ontmoeting met Jezus heeft. Het is wel belangrijk dat we ons realiseren dat Johannes zijn evangelie schrijft rond 90 jaar na Christus en dat de lezers van Johannes allemaal afhankelijk waren van getuigenissen; mensen als Thomas, mensen die genoegen namen met het woord van een ander, die Jezus nooit hebben kunnen aanraken.

Geloven, welke betekenis heeft dit woord voor ons? Ik denk dat de meesten van ons hier aanwezig dezelfde herinneringen hebben zoals ik. Opgroeiend in een katholiek gezin met 6 kinderen, ging ik elke week met mijn ouders naar de kerk, met een eigen kindermissaaltje; ik deed de 1e Communie, het Vormsel, de hernieuwing van de doopbelofte. In de buurt, mijn lagere school, veel katholieke gezinnen. En nu… totaal anders. Toch was het geloof in die tijd met grote gezinnen een soort houvast en structuur in het dagelijkse leven, met bepaalde rituelen die telkens terugkwamen, Kerstmis, Pasen, Pinksteren, Hemelvaart, het Mariabeeld met kaarsjes eromheen in de mei- en oktobermaand. Alle bekende rituelen werden doorgegeven aan de volgende generatie, in tussen aanhalingstekens een soort “doos”, waarin je geloof verpakt zat, als een soort bezit.  In de zestiger jaren ging er langzaam heel veel veranderen en ook onze mening over “geloven”, met af en toe een flinke dosis kritische vragen.

Bij het woord geloven komen bij mij in onze tijd de woorden twijfel, vertrouwen, verwachting, en hoop op. Bij geloven mag er twijfel zijn, waar alles draait om geloven, kan het niet anders of er wordt ook getwijfeld. Waarschijnlijk heeft ieder van ons bij gebeurtenissen in ons leven, die op ons pad kwamen, gedacht: “Waarom laat God ons dit overkomen en gebeuren, kan ik hier nog wel mee leven, kan ik nog wel geloven?” Twijfel is wat ons ertoe brengt om te onderzoeken, af te wegen, alles op een rij te zetten. Zoeken naar een lichtpuntje om de twijfel te verzachten of weg te nemen.

Luisteren naar mensen,die een andere mening hebben of totaal anders denken over geloven. Twijfel kan een keerpunt zijn in ons leven, waarin we dingen loslaten, om ook anderen toe te laten in ons leven en onze vastgeroeste gewoontes en ideeën om te zetten, in de hoop en verwachting onszelf terug te vinden en te verbinden met onze naasten.

En dan vertrouwen: in iemand of iets geloven is ook je vertrouwen schenken aan heel de mens, met hem of haar in zee durven gaan, ook als je niet weet hoe het zal aflopen, of kan zien waar het naar toe zal gaan, maar je doet het, omdat je iemand vertrouwt. Dit geloven vraagt dat je iemand goed kent,of iemand die veel voor je betekent, zoals ouders en kinderen, familie, vrienden, collega’s. Geloven: aan het eind van de dag zullen mensen zich niet herinneren, wat je zei of deed, maar zij zullen zich herinneren hoe je ze hebt laat voelen; ook dat is geloven.

Thomas, de hoofdpersoon uit het evangelie van vandaag, wordt weleens de patroonheilige van de critici genoemd. Wij kunnen een hoop van hem leren, een realist die niet zomaar te overtuigen was. Hij kreeg de kans om echt te zien. In dit zien was hij een bevoorrechte gelovige. Bange mensen doen de deur op slot, zoals Thomas ook aanvankelijk deed, angst is echter een slechte leermeester, angst verlamt en belemmert de beweging. Geloven is misschien niet iets dat in je hoofd zit, zoals weetjes en aannames, maar meer in ons gevoel en onze handen, en de manier waarop we omgaan met elkaar en telt voor iedereen, ongeacht of je kerkelijk of niet kerkelijk bent. Laten wij de deur niet op slot doen, maar zet hem wagenwijd open… Ook al zijn we beperkt in de fysieke omgang met elkaar in deze tijd, er is hoop, vertrouwen, de verwachting en wat minder twijfel dat het goed komt en we verbonden blijven met elkaar en rust vinden in onrustige tijden. Laten we hierin geloven…

Amen.

GEDACHTE “Geloof in jezelf”

Geloof in jezelf, in de kracht, die je hebt.
De kracht, die je door het leven leidt,
Door goede en slechte tijden.
Geloof in de verborgen kwaliteiten,
Die iedereen bezit en die je de juiste weg zullen wijzen.
Geloof in de morgen en wat die dag je zal brengen
En probeer alles van de zonnige kant te bekijken.
Want met een positieve kijk op het leven,
Is er geen grens aan je mogelijkheden.