Pastor Dea Broersen

Tijdens de woord- en gebedsviering met samenzang op 8 september 2019 hield Dea Broersen onderstaande overweging. Daar gingen aan vooraf de lezingen uit:

  • Eerste lezing: Wijsheid 9, 13-18b
  • Tweede lezing: Filemon 9b-10.12-17
  • Heilig Evangelie lezing: Lucas 14, 25-33

Ik ga op reis en ik neem mee …

Een overbekend gezegde, waar vroeger ook nog een spelletje van was. Kent u het nog? De kunst was om zoveel mogelijk reisartikelen te onthouden, die je met een groepje mensen achter elkaar opnoemde. Ze zeggen weleens dat een mens niet meer dan 7 dingen achter elkaar kan onthouden en ik weet niet meer zo goed, of dat ook opging voor dit spelletje. Maar als we op reis gaan, nemen we veel meer mee dan 7 dingen. Als ik naar mezelf kijk in elk geval wel. Bij de voorbereiding voor het inpakken maak ik altijd allerlei stapeltjes van kleding en andere dingen, die in mijn gevoel absoluut mee moeten. Als ik daadwerkelijk ga inpakken valt er ook wel weer het nodige af, maar vooral moet ik daarna altijd weer vaststellen dat ik bijna de helft ervan niet nodig heb gehad.

Dingen waarvan ik dacht dat ik niet zonder zou kunnen.

Reizen in de bijbel

Het beeld van een reis wordt eigenlijk heel vaak gebruikt in de Bijbel en in het verhaal van God met ons. De uittocht van de Joden uit Egypte, de reis naar het beloofde land, de geboorte van het kindje Jezus, ergens onderweg van Nazareth naar Bethlehem, en ook later reist Jezus heel wat af van dorpje naar dorpje om zijn boodschap te verkondigen. Ook in het Evangelie verhaal van vandaag is hij met een heel stel volgelingen onderweg. En daar neemt die betekenis van volgelingen onderweg ineens een andere, meer overdrachtelijke wending: een waarachtige keuze voor de weg van Jezus in ons leven.

Reizen als metafoor voor onze levensweg

En daar gaat het vandaag over, over onze levensweg, niet in éérste instantie met een bepaalde bestemming, maar hoe we ermee omgaan als het doel de weg zelf is. Niet: waar ga je naartoe, maar: hoe loop je je weg?

Het lijkt erop of Jezus zich ineens afvraagt wie er nou allemaal met hem meelopen vandaag. Zijn het meesjokkers, die achter Hem aanlopen, of zijn het werkelijk volgelingen, die een keus hebben gemaakt voor de inhoud van Zijn weg? Hij draait zich om naar de mensen achter hem en confronteert ze met uitspraken die er niet om liegen.  Je kunt ook meteen niet om de kern daarvan heen. De kern is een opdracht die ook wij krijgen, en dat is: alles loslaten.

Jezus gebruikt er een ander woord voor, het woord haten. Als je je leven met alles wat er in is, niet haat, kun je mijn leerling niet zijn. Nou ja…. denken wij dan. Maar natuurlijk roept Jezus hier niet op tot haat, dat kan uiteraard niet. Dat zou met alles in tegenspraak zijn. In de Bijbel worden alleen vele gradaties van het woord haat gebruikt, die we in het Nederlands alleen in dat ene woord kunnen vertalen. Wat Jezus hier bedoelt is zoiets als ‘op de tweede plaats zetten’.  Daar kunnen we als mensen van naastenliefde wel beter mee uit de voeten. Bovendien zet Jezus wel vaker de zaken op scherp, gewoon om ons beter te laten nadenken.

Eigenlijk is wat Jezus hier zegt een uitwerking van wat hij al eerder zei over de eerste van de tien geboden: Bemin God boven alles en de naaste als jezelf. En vandaag ligt de nadruk op het eerste gedeelte van die zin.

Volgeling van Jezus zijn

Jezus stelt inderdaad hoge eisen aan zijn volgelingen: kies Mij en mijn Woord als de diepste richting van je leven, van je handel en wandel en laat al het andere op de tweede plaats komen. Zo niet, dan kun je beter thuisblijven. Niemand van u kan mijn leerling zijn als hij zich niet losmaakt van al wat hij bezit. Zwart-wit gesteld, inderdaad, bedoeld om ons wakker te schudden. Niet dat we straks bij thuiskomst onze inboedel op de stoep moeten zetten en ons gezin moeten achterlaten. Maar dat we het betrekkelijke van alles inzien als het erom gaat blijvend geluk te vinden. Als we wat ouder worden, beseffen we steeds meer, dat alles voorbij gaat. Vooral God en Zijn liefde zijn blijvend, en als we aan het eind van onze aardse levensreis komen, doet ook niets anders er meer toe dan dat.

Onderweg keuzes maken

Maar goed, u en ik zijn nog onderweg op die levensreis, en Jezus waarschuwt ons ook nog dat het niet altijd mee zal vallen om Hem werkelijk na te volgen. Wat daarvoor nodig is kunnen we natuurlijk ook niet allemaal van te voren weten, maar gelukkig wordt ons in de eerste lezing wel beloofd dat Gods wijsheid in ons hart wordt gelegd, en dat we ook altijd kunnen rekenen op de bijstand van de heilige Geest. En dat is nodig ook, want ons wordt wel gevraagd om keuzes te maken. De hele dag door moeten we keuzes maken, in grote en kleine dingen.

U bent vanmorgen hier, terwijl u op zondagmorgen ook een keertje had kunnen uitslapen.

En ik ben hier, omdat ik zoveel jaren geleden mijn hart volgde en theologie ging studeren, in plaats van bijvoorbeeld Engels. Kennelijk maakt iets, dat wij ervoor kiezen ook vandaag samen te komen rond Gods woord, en erover na te denken hoe wij dat in praktijk willen brengen.

Wat zou Jezus doen?

In Amerika was er ooit een jongerenbeweging en die heette ’What would Jesus do?’ waarbij bij allerlei keuzes inderdaad als leidraad de vraag werd gesteld: Wat zou Jezus in deze situatie doen? Nu kun je dat ook overdrijven vind ik, maar het is eigenlijk helemaal niet zo gek om je dat in voorkomende gevallen af te vragen. Kiezen we voor geld en goed, aanzien en macht, het recht van de sterkste, houden we vast aan bitterheid en jaloezie?

Kiezen voor Jezus is loslaten

Of volgen we Jezus op de weg van barmhartigheid, vergeving, solidariteit en onderlinge warmte, vertrouwen en liefde? Kiezen we voor materiële of spirituele rijkdom? Al te veel hangen aan materie blokkeert immers ons zicht op wat er werkelijk toe doet.

Jezus zegt daarom tegen ons: laat al die dingen waarvan je denkt dat je er niet zonder kunt, los, als je bij Mij wilt horen, als je Mij werkelijk wilt volgen, en Mijn weg wilt gaan op jouw levensreis.

Samen op reis…

Weet u? Zullen we in die geest sámen op reis gaan? Elke dag een hoopvolle nieuwe reis. En dan nemen we vandaag niets mee, waar we gisteren ook al zonder konden. Spullen, negatief gedrag of gevoel. Maar laten we in elk geval niet vergeten in te pakken: een flinke dosis humor, optimisme, durf, doorzettingsvermogen en moed, gedragen door geloof, hoop en liefde. Spontaan kom ik zo maar op meer dan 7 dingen. Of u en ik ze allemaal achter elkaar kunnen onthouden weet ik niet, maar dat hoeft ook niet. Als we de belangrijkste maar onthouden en dat is en blijft de liefde, de grootste kracht tussen hemel en aarde.

De Liefde van Jezus

De liefde van Jezus die ons de weg wijst; de liefde voor onze naasten, en verankerd in de liefde van en voor God die ons draagt:`
Die liefde is ons voedsel voor onderweg, Hem achterna….

Gaat u mee?