Overweging van pastor Jan Adolfs van zondag 16 augustus

LEZINGEN: Jesaja 56,1.6-7; Matteüs 15,21-28 (20e zondag door het jaar)

Wij hebben de afgelopen weken regelmatig premier Rutte mogen zien en beluisteren op de televisie in verband met de corona-crisis. De voorschriften ‘handen wassen’ en ‘anderhalve meter afstand bewaren’ zijn er min of meer ingehamerd. Wat mij echter bijzonder is bijgebleven, is zijn steeds weer terugkerend motto: VOORTSCHRIJDEND INZICHT. In beide Bijbellezingen van vandaag is hier bij monde van de profeet Jesaja en Jezus van Nazareth ook sprake van. Dit vraagt om een nadere overweging. 

Bij Jesaja wordt ons voorgehouden, dat wij de vreemdelingen niet moeten buitensluiten, die zich bij de Heer willen aansluiten. 

Vreemdelingen kennen wij in vele variaties: bijvoorbeeld diegenen die buiten onze landgrenzen wonen, zogeheten buitenlanders, maar ook personen die zich, als vreemdelingen, vreemd gedragen, of als zodanig zo worden benoemd. 

Aan het niet buitensluiten zijn wel voorwaarden verbonden, maar deze zijn samen te vatten onder recht doen en rechtvaardigheid beoefenen, want dit is de Heer aangenaam en geldt voor alle volken. Dit heeft het volk van Israël, al gaande de geschiedenis, met schade en schande moeten ervaren en ontdekken en is daarvoor ook over grenzen dienen te gaan, letterlijk en figuurlijk. 

Maar dan het evangelie van vandaag. Dit verhaal liegt er niet om! Jezus trok zich letterlijk terug over de landsgrenzen van zijn vaderland heen: naar de streek van Tyrus en Sidon, het buitenland. Maar daar liep Hij risico‘s: een ‘vreemde’, buitenlandse, vrouw, een Kananese, spreekt hem aan. 

Over grenzen overschrijden gesproken: vrouwen mochten in die tijd niet als eerste het woord nemen. Je gaf pas antwoord als je wat gevraagd werd door een man. Jezus gaf dan ook, volgens het gebruik en de regels, geen antwoord en de leerlingen wilden haar zelfs wegsturen. 

Maar het werd nog een graadje erger: Jezus sluit de vrouw zelfs buiten, want voor haar is Hij niet gekomen, zegt Hij. Vandaag de dag zouden wij een aantal leiders van bepaalde volken en naties dit kunnen nazeggen: eigen volk eerst! 

De geschiedenis heeft ons geleerd wat voor verschrikkelijke  gevolgen dit kan hebben: namen van landen en hun leiders die zo’n handelwijze praktiseerden hoeven wij hier als voorbeeld niet  te noemen. En nog! Noemen wij dit niet een groeiende vorm van nationalisme? Maar de vrouw is, zoals wij dit nu zouden benoemen, al behoorlijk geëmancipeerd: ze houdt vol en komt op voor haar rechten. Je kind zal maar door de duivel bezeten zijn geraakt: in ieder geval, door wat voor oorzaak en om wat voor reden ook, op het verkeerde pad zijn geraakt! 

Maar Jezus geeft nog niet op: het brood voor kinderen bestemd geef je toch niet aan honden. In de daaropvolgende reactie van de volhoudende vrouw kan ik mij echter helemaal herkennen: mijn toenmalige hond Sores (weet u nog?) zal wat kruimels van mijn tafel hebben opgepeuzeld: wat dat betreft was hij een goede stofzuiger en gunde ik het hem van harte! 

Mijn vraag in de voorbereiding op deze overweging was: speelde Jezus hier nu een spelletje en wilde Hij zijn omstanders, inclusief de vrouw, alleen maar uitdagen? 

Of durven wij het aan om hier ook bij Jezus te spreken van een VOORTSCHRIJDEND INZICHT: zo menselijk was Hij gelukkig! 

Ja en dan wij! Wat zijn wij in onze handel en wandel, van vroeger tot nu, niet over grenzen heengegaan en qua inzicht voortgeschreden. Op alle terreinen van ons leven: sociaal, maatschappelijk, politiek, ook kerkelijk en gelovig. Noemen wij maar op! Voorbeelden te over: relatie ouders-kinderen, gezag, onderwijs, gezondheid, sport, cultuur, huwelijk, seksualiteit. De ontwikkelingen en uitvindingen van onder andere radio, televisie, telefoon, mobiel, computer, internet, pinnen, ruimtevaart: er is teveel om op te noemen. We zijn er veelal langzaam maar zeker in meegegroeid: eerst misschien wat afhoudend, nu bijna vanzelfsprekend. 

Maar is altijd alles een verbetering van ons wederzijds welzijn? Af en toe hoor ik nog wel eens zeggen: wat vroeger doodzonde was is vandaag de dag heel gewoon. Maar de rellen in Utrecht (Kanaaleilanden en Overvecht) en in Den Haag (Schilderswijk) van de afgelopen dagen spreken bij mij echter absoluut niet van een voortschrijdend inzicht: integendeel, vroeger en nu en in de toekomst blijf ik deze vormen van agressie en geweld absoluut afwijzen. 

Er is geen kant en klaar receptenboek voor ons gedrag en handelwijze in ons omgaan met elkaar, tot ons aller welzijn. Maar om niet van de duivel bezeten te zijn en te raken, als het nodig is ook van te genezen, wil ik blijven proberen om mij te houden aan de norm, zoals Jezus ons in voortschrijdend inzicht, vandaag voorhoudt: 

RECHT DOEN EN RECHT BEOEFENEN: heel concreet in woord en daad. 

O, ja: de 11,5 miljoen euro, als voorlopig resultaat van de actie naar aanleiding van de explosie in Beiroet (Libanon) is voor mij ook een voorbeeld van de leus: VOORTSCHRIJDEND INZICHT, als het gaat om steun en hulp voor de vreemdeling. 

Vindt u dit nou ook? 

We kunnen nog meedoen, hoor! 

AMEN 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *