St. Urbanuskerk Bovenkerk - pastor Dea Broersen

Uit welk hout bent u gesneden?

Tijdens de woord- en gebedsviering met samenzang op 3 maart 2019 hield Dea Broersen onderstaande overweging. Daar gingen aan vooraf de lezingen uit:

  1. Eerste lezing: Sir. 27, 4-7
  2. Tweede lezing: 1, Kor. 15, 54-58
  3. Heilig Evangelie lezing: Luc. 6, 39-45
Dea Broersen en de ritus van het licht
Dea Broersen en de ritus van het licht

Een boom is meer dan hout alleen

Vele jaren geleden volgde ik een training psychologie en in het kader daarvan was ik bij een workshop visualisatie. We kregen daarbij de volgende opdracht: Als je een boom kon zijn, wat voor soort boom ben je dan? Dat ging je dan uitbeelden, erover vertellen en ook met de andere deelnemers uitwisselen welke boom je bij iemand vond passen. Een robuuste eik, een wuivende cypres, een stoere beuk, of een sierlijke berk…… Dat was toen redelijk vernieuwend, maar intussen wordt er op velerlei gebied dankbaar gebruikgemaakt van de symbooltaal en functie van bomen. Zo wordt mensen bij een assessment voor een nieuwe baan bijvoorbeeld wel gevraagd, of ze een boom willen tekenen en uit het soort boom dat dan op papier komt, trekken de deskundigen vervolgens bepaalde conclusies.

En in vroeger tijden kwamen de mensen vaak samen rond de dorpsboom, als er belangrijke zaken aan de orde waren in de gemeenschap. De boom als centraal ontmoetingspunt is eigenlijk door de eeuwen heen wel bekend. Hier in Bovenkerk staat er misschien ook wel een dorpsboom.

Jezus

Bomen spreken tot de verbeelding en ook Jezus vertelt zijn verhaal van vandaag mede aan de hand van een boom. U hoorde het daarnet en u kent het waarschijnlijk ook als een bekend spreekwoord dat zijn weg heeft gevonden in onze taal: “aan de vruchten herkent men de boom”. Een goede boom geeft mooie vruchten, een slechte boom beroerde vruchten. In de eerste lezing wordt daar direct aan gekoppeld dat je het karakter van een mens herkent aan zijn woorden, die weerspiegelen hoe iemand van binnen is. Mensen lijken in die zin wel wat op bomen, de vruchten die ze voortbrengen bepalen hun kwaliteit.

En kwaliteit is nou net waar het in de bijzonder rijke lezingen van vandaag met veel mooie uitspraken over gaat. Het kaf dat wordt gescheiden van het koren, het werk van de pottenbakker dat wordt beproefd door de oven, maar vooral wat we ontdekken aan het spreken van de mens.

Uit welk hout ben jij gesneden?

Jezus vraagt ons eigenlijk: uit welk hout ben jij gesneden? En ongeacht van welke boom: welk soort vruchten wil je voortbrengen? Waar sta je voor, wat is jouw bijdrage aan de wereld, wat wil je je kinderen en kleinkinderen meegeven?

Die vraag is natuurlijk ook aan de orde waar het gaat om ons geloof en onze kerk. Regelmatig vragen we ons af op welke wijze we jonge mensen kunnen blijven enthousiasmeren voor het geloof en proberen daar antwoorden op te vinden. Ik was ook vorig jaar mede betrokken bij de voorbereiding voor het H. Vormsel in onze parochie en op één van onze avonden vroegen we aan de kinderen: hoe ziet iemand er nou uit volgens jou, die gelovig is? Er kwamen hele mooie antwoorden op, een paar uiterlijke kenmerken zoals het dragen van een kruisje en gevouwen handen, maar ze kwamen eigenlijk vooral uit op karaktereigenschappen als eerlijk zijn, mensen helpen en doen wat je belooft.

Zet je masker af

En daar raken we aan een onlosmakelijk onderdeel van die kwaliteit, waar we het eerder over hadden, en dat is: authenticiteit; authentiek zijn. Maskers af. Met name kinderen hebben het heel snel door, als je iets zegt maar het eigenlijk niet echt meent of werkelijk voelt van binnen. En daarom denk ik: we kunnen een geweldige visie ontwikkelen en schitterende initiatieven ontplooien, maar om bij een ander een vonk te ontsteken, zullen we vooral van binnenuit moeten laten zien, waartoe ons geloof ons inspireert. Leef het voor. En daar is geen werkboek bij.

Je persoonlijke missie

Maar laat zien waar je blij van wordt, hoe je je gedragen voelt en wat jou inspireert. Dan loopt de mond over waar het hart vol van is, zoals het Evangelie van vandaag zegt. Paus Franciscus zegt het in zijn eerste apostolische exhortatie, een geschrift over de vreugde van het evangelie, als volgt:

‘De zending naar het hart van het volk is niet een deel van mijn leven of een sieraad dat ik kan afdoen, het is geen aanhangsel of een van de vele ogenblikken in mijn bestaan. Het is iets wat ik niet uit mijn wezen kan uitroeien, wil ik mijzelf niet vernietigen. Ik ben een zending op deze aarde en daarom bevind ik mij in deze wereld’.

Heldere missionaire taal die hout snijdt lijkt me, en waar in alle eenvoud een authentieke kracht van uitgaat.

Kijk met de ogen van hart

Nu we het toch over hout hebben, het element hout is wel behoorlijk aanwezig in het evangelie van deze week, want we lezen en horen ook nog het nodige over splinters en balken. Een overbekende uitspraak die ook hier gemeengoed is geworden in ons hedendaagse taalgebruik in de trant van: let niet zo zeer op de splinter in het oog van een ander, maar haal eerst eens de balk uit je eigen oog. Sja en dat is er eentje die de meesten van ons wel durven te herkennen, want we hebben soms ons oordeel over iets of iemand erg snel klaar. Het is soms eenvoudiger om kritiek te hebben op een ander dan het over je eigen minpunten te hoeven hebben. Niet oordelen is makkelijker gezegd dan gedaan, maar het begint misschien met het accepteren van de ander zoals die is. Net als Jezus deed. Want als je kijkt met de ogen van je hart in plaats van met je verstand, kan de mildheid groeien, en pas dan is er  werkelijk plaats voor de ander.

Dromen van een woud vol bomen

Als ik de woorden van Jezus zou toepassen in een visualisatie voor vandaag, dan droom ik van één groot woud van geloof, hoop en liefde. Waar alle mogelijke boomsoorten bestaan, die hun eigen groei volgen, in respect en mildheid naar elkaar.

Stralende bomen, zachtjes ruisend in de wind, maar met sterke wortels in moeder Aarde. Het kleinste blaadje steunend op de grootste tak, een beschermend bladerdek bij kou en regen, dat opent bij de eerste zonnestraal. Kracht en bescherming voor de prille bloesem en de allerkleinste twijgjes.

Eerbied en waardering voor de grote oude bomen. En de kroon reikend naar de hemel, wijd en open, om voedsel en kracht te ontvangen van het licht.

Ik droom, dat wij zulke bomen van mensen mogen zijn, geworteld in het hier en nu, samen levend van de kracht van boven, van Góds licht en liefde, dat we respectvol en in mildheid verder groeien met elkaar en niet verdwalen in het bos.

Zoveel bomen, zoveel vruchten

Met een diepe wens in ons hart: het voortbrengen van goede vruchten.  Vruchten voor nu en voor later, voor onze kinderen en kleinkinderen.

40 dagen van wortelen

Het begin van de 40 dagen tijd, een tijd van bezinning en inkeer is misschien een goed moment om onszelf eens af te vragen: wat voor boom ben ik? Zijn we stevig geworteld en vertakt naar moeder Aarde? Reikt onze kroon genoeg naar de bron van onze levensinspiratie en naar God? Helpen we elkaar genoeg om niet te verdwalen? Want alleen in díe verbinding, met elkaar en met de Bron van alle zijn, kan het licht en de inspiratie die we nodig hebben, ons bereiken.

Als je een boom kon zijn….

Zelf was ik destijds een dennenboom. Wat willen jullie zijn?

AMEN