Tijdens de viering Heel Amstelland Zingt met het gelegenheidskoor op 27 oktober 2019 hield lector Margaret Kappers onderstaande overweging. Daar gingen aan vooraf de lezingen uit:

  • Eerste lezing: Sirach 35, 12-14.16-18
  • Heilig Evangelie lezing: Lucas 18, 9-14

Vandaag horen we in het evangelie het verhaal over een tollenaar en een farizeeër, twee heel verschillende personages, zeker in Jezus’ tijd. Tollenaars waren belastingambtenaren, in dienst van de Romeinse bezetters; ze werden gehaat, omdat ze heulden met de vijand en zichzelf verrijkten door teveel belastinggeld van de bevolking te vragen.

De farizeeërs waren rabbi’s, wetgeleerden, lazen de Thora, probeerden zich aan de regels te houden, strikt en uiterst precies. Starre mensen, die overal kritiek op hadden, zichzelf beter voelden dan de ander, maar zelf niet tegen kritiek konden.

De arrogante Farizeeër doet alles goed, voelt zich verheven boven het gepeupel en staat zich tegenover God eens flink op de borst te kloppen, een keurige man!! En dan de tollenaar, een geniepig ventje, die zich op de borst slaat, maar in dit geval een teken van verdriet en berouw .

Ons oordeel hebben we waarschijnlijk snel klaar, de Farizeeër doet het fout  en de tollenaar is oké, want die toont echt berouw.

Toch lijken ze ook op elkaar, de tollenaar en de farizeeër, ze zoeken beiden een manier om hun hoofd boven water te houden en daar zou ook toenadering kunnen ontstaan, zonder een oordeel te vellen en de gemeende vraag te stellen: Hoe hou je het hieruit??

De tollenaar heeft het begrepen, zonder dagelijks de Schrift te bestuderen, maar tot inzicht te komen, wat hij anderen aandoet.

En de farizeeër, die snapt er niets van, hoewel hij dagelijks de Bijbel leest. Die laat Jezus, of God, niet zo dichtbij komen dat het hem werkelijk verandert.

En toch…lijken wij meer op die farizeeër dan wij denken. Hij bedankt God en dat is mooi en helemaal mooi, dat hij beseft dat dat niet zijn eigen verdienste is. Ik ben ook dankbaar, dat ik geen misdadiger ben, geen dief, in het besef dat het heel anders had kunnen lopen in andere omstandigheden.

Ben ik daarmee een farizeeër ? Dat hangt ervan af, we moeten niet denken dat het met ons dus allemaal wel goed zit, omdat we christen zijn. Want als we ons leven tegen het licht houdt van Gods wet, ontdekken we, dat we al die dingen toch eigenlijk zijn. Soms diep weggestopt in ons hart, soms komt het opeens naar boven, oordelen, hatelijke gedachten over een ander, de waarheid een beetje verdraaien, een ander wel helpen, maar met tegenzin.

De farizeeër kijkt alleen naar de buitenkant en vergeet de binnenkant, maar als hij naar de tollenaar kijkt, ziet hij alleen de buitenkant, een mens met wie het helemaal mis is. Logisch, dat de tollenaar niet dichterbij durft te komen.

Ook wij stellen ons soms op als die Farizeeër, in onze houding, “ik ben een keurige burger, die netjes zijn belasting betaalt, ik zorg nooit voor overlast, ik, ik ,ik, kijk mij het toch eens goed doen? Door al die dingen ga je je onbewust toch verheven voelen boven anderen!!! Stellen wij aan anderen de vraag: ‘Hoe hou jij het uit?’ en ‘Hoe gaat het met je?’ We zouden dat meer moeten doen, zonder te oordelen over onze naaste. Achter veel deuren zitten mensen die de aansluiting met de samenleving hebben verloren, om welke reden en op welke manier dan ook, mensen zonder vast werk, mensen met weinig of geen opleiding, vluchtelingen. Mensen die je eigenlijk maar weinig tegenkomt. Zij bekijken de maatschappij met heel andere ogen, zij vrezen voor hun baan, veiligheid en toekomst. Op zijn weg naar Jeruzalem zocht Jezus juist elke keer contact met die mensen.

Durven wij het aan, God zo dichtbij te laten komen, dat al onze excuses wegvallen en we onbevooroordeeld de wereld in durven kijken en ze zien staan, al die mensen, die niet in ons “straatje “passen? Ik hoop het van harte!!

Gedicht: Martin Gijzemijter

Oordelen en veroordelen
Voordat jij een oordeel over mijn leven velt,
Trek mijn schoenen aan en loop mijn weg
Loop door de straten, bergen en dalen
Voel mijn verdriet en beleef de diepste pijn.
Voel de vreugde, die ik heb moeten missen in mijn leven
Doorloop de jaren, die mijn leven veranderden
Struikel over elke steen, waar ik ook
Over gestruikeld ben.
Val in het diepste dal, maar sta net als ik weer op
En ga precies op dezelfde weg weer verder
Precies, zoals ik elke dag doe.
En als dat elke dag zo voelt,
Dan pas kun je oordelen en veroordelen.